Wat is het
In 1815 werd bij de voormalige inundatiecoupure in de Lekdijk bij Goiberdingen een inundatiewaaiersluis met een aarden verdedigingswerk aangelegd: Werk aan het Spoel. Dit werk verdedigde de ruim 30 jaar geleden gesloopte sluis, waarmee het achterliggende gebied met water uit de Lek werd geïnundeerd.
Ligging en wat is er te doen
Het Spoel ligt 2 km westelijk van Culemborg. Het hart van het fort is het amfitheater, waar openluchtvoorstellingen kunnen worden gehouden. De gebruiker van het Werk, Stichting Werk aan het Spoel, organiseert allerlei activiteiten organiseren op het gebied van cultuur, kunst en natuur. Ook komen er ruimten in de net gerestaureerde Genieloods te huur. U kunt voor een broodje al terecht in het nieuwe houten Forthuis.
Historie
In 1879 werden de inundatiemiddelen mogelijk verbeterd en werd het aarden werk voorzien van bomvrije gebouwen. De weg op de dijk liep in vredestijd dwars door het fort, maar werd in oorlogstijd binnendijks langs de fortengracht om het werk heen geleid. De spoorweg tussen Utrecht en ’s-Hertogenbosch, die omstreeks 1865 op een hoge spoordijk voor het werk werd aangelegd, vormde een ernstige bedreiging. Niet alleen voor het Werk aan het Spoel, maar ook voor het verderop gelegen Fort Everdingen. De vijand zou namelijk achter deze zware spoordijk ongezien en gedekt zijn aanvalsbatterijen kunnen opstellen. De sluis is bij de dijkverzwaring van 1978 deels afgebroken en in de dijk verdwenen.
De Duitse schietbaan
Ten zuiden van het fort staat in het weiland nog een hoge vrijstaande muur; deze ‘kogelvanger’ is het enig over gebleven restant van een daar gelegen schietbaan.Tijdens de oorlogsjaren maakten de Duitsers gebruik van Werk aan het Spoel, zij legden de schietbaan aan. De baan was voorzien van een schietstand, enkele schietpoorten en aan het eind een zandhoop met kogelvanger. De schietpoorten en de kogelvanger waren bedoeld om afzwaaiers op te vangen.
Wie werken mee
Gemeente Culemborg, provincie Gelderland, Stichting Werk aan het Spoel en De Veldkeuken, Rietveld Landscape, Atelier de Lyon, MONK architecten, restauratiearchitectuur BBM b.v.
Planning en Contact
Realisatie medio 2011.
Gemeente Culemborg, Sander Booms, s.booms@culemborg.nl
Meer informatie en Links
www.werkaanhetspoel.nl
www.veldkeuken.nl