Slot Loevestein

Projecten Diefdijk en Loevestijn

Het deel van de NHW ten zuiden van de Lek bestaat uit twee enveloppen: Diefdijk en Loevestein. De grens tussen beide enveloppen wordt gevormd door de A15 en de Betuwelijn.
De enveloppe Diefdijk heeft drie opvallende eigenschappen:

  1. De Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) is een samenhangend geheel van landschappelijke en militaire elementen.
  2. De hoofdverdedigingslijn is heel duidelijk zichtbaar. De 15 km lange, doorlopende lijn van Diefdijk, Meerdijk en Nieuwe Zuiderlingedijk, met sluizen, forten, kazematten en groepsschuilplaatsen vormt een markant cultuurhistorisch gegeven in het landschap. De hoofdverdedigingslijn is in geen enkele andere enveloppe zo duidelijk aanwezig. Deze lijn, samen met de aansluitende Goilberdingerdijk op de zuidelijke Lekoever, is dan ook het verbindende element voor de projecten die komende tijd worden opgepakt.
  3. De beperkte bebouwing, de openheid, is karakteristiek voor het gebied. Deze openheid is zowel aanleiding voor, als gevolg van de militaire functie als schootsveld en inundatiegebied.

Tot de enveloppe Diefdijk horen ook nog twee verder gelegen gebieden: het inundatiekanaal bij Tiel en fort Pannerden.

De enveloppe Loevestein heeft twee hoofdkenmerken:

1. Kruisende lijnen
Van oost naar west stromen brede rivieren die elkaar tussen Loevestein en Woudrichem ontmoeten. De rivieren vertonen niet alleen een dynamiek door hun stroming en de scheepvaart, maar ook door van tijd tot tijd buiten hun oevers te treden. Het vinden van een oplossing voor de veiligheid van het gebied rondom de rivier is belangrijk voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Van noord naar zuid loopt de Linie in al haar historische rust. Deze lijn valt voor een groot deel samen met een zgn. robuuste ecologische verbindingszone; stroken waarlangs dieren zich van het ene gebied naar het andere kunnen verplaatsen. Groen en blauw ontmoeten elkaar hier dus in een historische omgeving!

2. Een sterk ontwikkeld centrum op de kruising
Waar alle lijnen elkaar kruisen ligt de Vestingdriehoek, eigenlijk de vestingruit Gorinchem-Woudrichem-Loevestein-Vuren. Vooral in toeristisch-recreatief opzicht is de vestingdriehoek het centrum van het enveloppegebied. De rivieren vormen de bindende kracht binnen de driehoek. De landschappelijke verbinding met de noordelijk gelegen Nieuwe Zuiderlingedijk en Diefdijk en het ‘cluster Entree Biesbosch’ (de forten Altena en Bakkerskil) aan de zuidkant is echter zwak. Dit komt vooral doordat de hoofdverdedigingslijn weinig nadrukkelijk aanwezig is in dit gebied (uitgezonderd bij Brakel).
Beide enveloppen hebben een gezamenlijke enveloppecommisie: het Pact van Loevestein. Het Pact van Loevestein is een samenwerkingsverband waarin bestuurlijke vertegenwoordigers van de drie provincies (Gelderland, Zuid-Holland en Noord-Brabant), de gemeenten (Vianen, Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Zaltbommel, Tiel, Lingewaard, Leerdam, Gorinchem, Woudrichem en Werkendam) het waterschap Rivierenland en Staatsbosbeheer zitting hebben. In onderstaande figuur staan missie, hoofddoelen en subdoelen van het Pact van Loevestein.

Klik voor een vergroting